Περιφερειακή Ενότητα Έβρου

«Η Νίκη της Σαμοθράκης» - Απολογισμός δράσεων

Εκτύπωση

Αλεξανδρούπολη 2014

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ


«ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ» 2013

Πραγματοποιήθηκαν στις 26, 27, 28 & 29 Ιουλίου 2013 στη Σαμοθράκη για τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ανεύρεση της Νίκης της Σαμοθράκης. Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώθηκαν από την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου της ΠΑΜΘ και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Σαμοθράκης, με την υποστήριξη του Δήμου Σαμοθράκης και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της ΙΘ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Η έναρξη των εκδηλώσεων έγινε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Σαμοθράκης με δύο εκθέσεις ζωγραφικής. Την έκθεση «Το πέταγμα της Νίκης» της κ. Μάρτας Τζοβαρίδου, μία ενότητα έργων εμπνευσμένων από τη Νίκη και την έκθεση «η ΝΙΚΗ των παιδιών» με έργα μαθητών από το Νηπιαγωγείο Καμαριώτισσας, το Δημοτικό Σχολείο Καμαριώτισσας, το Γυμνάσιο Σαμοθράκης, το 2ο Δημοτικό Σχολείο Κομοτηνής, το 14ο Νηπιαγωγείο Αλεξανδρούπολης και το 20ο Νηπιαγωγείο Αλεξανδρούπολης.

Στην Αρχαιολογική ημερίδα σημαντικοί Έλληνες και ξένοι επιστήμονες παρουσίασαν ανακοινώσεις που σχετίζονται με τη Νίκη της Σαμοθράκης, όπως «Η ανεύρεση της Νίκης και η αρχαιολογική έρευνα στη Σαμοθράκη στο δεύτερο μισό του 19ου αι.» (Δ. Μάτσας, αρχαιολόγος της ΙΘ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων), «La victoire de Samothrace au Louvre» (A. Farnoux, Διευθυντής Γαλλικής Σχολής Αθηνών), «Η Νίκη της Σαμοθράκης και η μάχη της Πύδνας» (Όλγα Παλαγγιά, αρχαιολόγος, καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών), «New Research on the Nike Precinct in the Sanctuary of the Great Gods on Samothrace» (B. Wescoat, Διευθύντρια των Ανασκαφών της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αθηνών στο Ιερό των Μεγάλων Θεών), «Το μάρμαρο του αγάλματος και του πλοίου της Νίκης της Σαμοθράκης και το ταξίδι του στο Αιγαίο: Η προέλευση των μαρμάρων του Ιερού των Μεγάλων Θεώ» (Γ. Μανιάτης - Δ. Ταμπακόπουλος, (Αρχαιομέτρες του Ινστιτούτου Επιστήμης Υλικών Δημόκριτος).

Από τον κ. Δ. Μάτσα έγινε η παρουσίαση της τρίγλωσσης έκδοσης του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με τίτλο «Η Νίκη της Σαμοθράκης» στην οποία περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με το χρονικό της ανακάλυψης του αγάλματος, το ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο δημιουργίας του.

Ο Δήμος Σαμοθράκης, σε μια συγκινητική τελετή, βράβευσε για το έργο τους, τους αρχαιολόγους James R. McCredie, Bonna D. Wescoat και Δημήτρη Μάτσα οι οποίοι για πολλές δεκαετίες προωθούν τις ανασκαφικές έρευνες στη Σαμοθράκη, φροντίζουν και προστατεύουν τα ευρήματα και τον αρχαιολογικό χώρο.

Στην ημερίδα Πολιτισμού αναλύθηκε η επιρροή της Νίκης στη λογοτεχνία από τους συγγραφείς Δ. Στεφανάκη: «Όταν η Τέχνη συνομιλεί με τον Χρόνο» και Γ. Σκαμπαρδώνη: «Η Νίκη προηγείται του εαυτού της», στην ποίηση από τον Τίτο Πατρίκιο: «Η Νίκη στην Ποίηση», στον Κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Δήμο Αβδελιώδη: «Η ΝΙΚΗ ως πηγή έμπνευσης στην 7η τέχνη». Ακόμη η Ιστορικός Τέχνης Κική Χριστοδούλου στην εισήγησή της «Προβάλλοντας τη φιγούρα της ΝΙΚΗΣ στον Χρόνο» ανέλυσε τις επιρροές της Νίκης στις μορφές τέχνης στην περίοδο πριν την ανεύρεση της και στο χρονικό διάστημα μετά την ανακάλυψή της έως και σήμερα.

Στη μουσική παράσταση που πραγματοποιήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Παλαιάπολης η Παιδική Χορωδία ''Αρμονίας Γένεσις'' με την ευθύνη της μουσικού κ. Γιώτας Τηγανούρια τραγούδησε και αναπαρέστησε δρώμενα «Από τον κύκλο της ζωής : Ο γάμος και το πανηγύρι», με τέλεια αρμονία και σεβασμό προς τον ιερό χώρο προσφέροντας στο κοινό μοναδικής αισθητικής απόλαυσης εμπειρίες.

Στον αρχαιολογικό χώρο επίσης πραγματοποιήθηκαν οι εκπαιδευτικές δράσεις που είχαν ως θέμα τη Νίκη της Σαμοθράκης. Στην εκπαιδευτική δράση για ενηλίκους με τίτλο «Ναοί στο σχήμα τ' ουρανού», οι συμμετέχοντες, με την καθοδήγηση της αρχαιολόγου κ. Π. Δαλακούρα, με «παιγνιώδη» τρόπο προσέγγισαν από την πλευρά της Αρχαιολογίας το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ του Οδυσσέα Ελύτη, διερεύνησαν τις πηγές έμπνευσης της ποίησης και συνέδεσαν το ποιητικό έργο με τον αρχαιολογικό χώρο, το ιερό των μεγάλων θεών και το άγαλμα της Νίκης.

Στην εκπαιδευτική δράση «πλάθοντας τη ΝΙΚΗ», μικροί καλλιτέχνες, αφού μελέτησαν το αντίγραφο του αγάλματος στο αρχαιολογικό Μουσείο της Παλαιάπολης, με την εποπτεία και την εμψύχωση της αγγειοπλάστριας κ. Στέλλας Καπετανίδου δημιούργησαν τις δικές τους ΝΙΚΕΣ, απρόσμενης έμπνευσης και ομορφιάς, οι οποίες θα τους συντροφεύουν ως ενθύμια της συμμετοχής τους στις εκδηλώσεις μνήμης.

Στο εκπαιδευτικό παιχνίδι «Ταξιδεύοντας στον χρόνο με τη ΝΙΚΗ», η εκπαιδευτικός κ. Άννα Καλαϊτζή οδήγησε τα παιδιά σε ένα κυνήγι θησαυρού μέσα στον αρχαιολογικό χώρο έως το σημείο που ανακαλύφθηκε το άγαλμα, δίνοντας πληροφορίες για τα αρχαιολογικά ευρήματα, την ιστορία της Σαμοθράκης και το εκπληκτικό άγαλμα, κάνοντας τους μαθητές συμμέτοχους στην ανακάλυψη του γλυπτού, «φέρνοντας» τη ΝΙΚΗ στο παρόν ώστε τα παιδιά μέσα από το βίωμα και το παιχνίδι να μάθουν αλλά κυρίως να αισθανθούν τη δική τους ΝΙΚΗ.

Στο εργαστήριο ζωγραφικής η ζωγράφος κ. Μάρθα Τζοβαρίδου συνομίλησε με τα παιδιά, τα προέτρεψε και τα καθοδήγησε στο να φαντασθούν το αρχαίο άγαλμα και να του δώσουν ζωή και χρώμα.

Στο εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον των Θέρμων, στο Πέτρινο Σχολείο του χωριού, σε συνεργασία με την εκπρόσωπο της Κινηματογραφικής Λέσχης Σαμοθράκης κ. Άννα Τσάκωνα πραγματοποιήθηκε κινηματογραφική βραδιά αφιερωμένη στη ΝΙΚΗ. Μαθητές του 3ου Γυμνασίου Αλεξανδρούπολης με την υπεύθυνη καθηγήτριά τους κ. Φ. Κυριακοπούλου πρόβαλαν το ντοκιμαντέρ «Με τα φτερά της Νίκης» το οποίο σχεδίασαν και παρήγαγαν για την επέτειο των 150 χρόνων από την ανακάλυψη του γλυπτού. Στη συνέχεια προβλήθηκε η ταινία του σκηνοθέτη Δ. Αβδελιώδη με τίτλο «Νίκη της Σαμοθράκης» (1989), ένα σουρεαλιστικό ποίημα, εμπνευσμένο από την ποίηση του Ανδρέα Εμπειρίκου το οποίο, με έναυσμα τη σχέση δύο οικογενειών, με αλληγορικό τρόπο προβάλλει προτερήματα και ελαττώματα του ελληνικού λαού αλλά και την άγρια, εξαιρετική και μοναδική ομορφιά της Σαμοθράκης.

Συγκρότηση οργανωτικής επιτροπής 2013-2014

Μετά το αφιέρωμα στη Νίκη που πραγματοποιήθηκε στη Σαμοθράκη συγκροτήθηκε άτυπη οργανωτική επιτροπής η οποία διαμορφώνει προτάσεις για τις δράσεις που θα αναπτυχθούν έως και το τέλος του 2014. Στην επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι υπηρεσιών της Π.Ε. Έβρου, Μουσείων, Πολιτιστικών φορέων κλπ. Επεξεργάζεται προτάσεις σε τρία επίπεδα τοπικό, εθνικό και διεθνές.


Α. ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Εκδηλώσεις στην Π.Ε. Έβρου και στην ΠΑΜΘ.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Η ΝΙΚΗ ΠΑΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ»

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΥΣΕΙΟΣΚΕΥΗΣ (2013)

• Πρόκειται για εκπαιδευτική δράση που έχει ως στόχο να εξοικειωθούν οι μαθητές με τη Νίκη της Σαμοθράκης ως έκθεμα - έργο γλυπτικής - εικόνα θεότητας - ανασκαφικό εύρημα - αναθηματικό γλυπτό, να συνειδητοποιήσουν τη σπουδαιότητα της διαχρονικά και διαπολιτισμικά, να αναγνωρίσουν την επιρροή της Νίκης στη σύγχρονη τέχνη και λογοτεχνία, να αναπτύξουν τις δημιουργικές τους ικανότητες παράγοντας και δημιουργώντας έργα εμπνευσμένα από τη Νίκη της Σαμοθράκης. Απευθύνεται σε μαθητές της 5ης και 6ης τάξης των Δημοτικών Σχολείων, των τριών τάξεων του Γυμνασίου και της 1ης τάξης Λυκείου.

Ομάδα έργου που τη δημιούργησε αποτελείται από τους κ. Νάγια Δαλακούρα (αρχαιολόγος-μουσειολόγος, ΙΘ' ΕΠΚΑ), κ. Σοφία Τσιροπούλου (Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνσης Δ/θμιας Εκπαίδευσης Έβρου), κ. Αλέκος Παλαβουζόπουλος (Υπεύθυνος Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνσης Π/θμιας Εκπαίδευσης Έβρου), κ. Στράτος Βραχιώλιας (Ψυχολόγος) και η κ. Ελένη Γκιοκτσέ (Προϊσταμένη Τμήματος Διά Βίου Μάθησης, Παιδείας και Απασχόλησης Π.Ε. Έβρου).

• Για τις ανάγκες του προγράμματος δημιουργήθηκαν 40 Μουσειοσκευές, στην ελληνική γλώσσα, που θα υποστηρίξουν τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές στην υλοποίησή του. Η κάθε μουσειοσκευή περιέχει φάκελο με ενδεικτικό εκπαιδευτικό καθοδηγητικό υλικό προς τον εκπαιδευτικό, ομοίωμα της Νίκης της Σαμοθράκης, DVD με την ταινία «Με τα φτερά της Νίκης» των μαθητών του Γ΄ Γυμνασίου Αλεξανδρούπολης, αφίσα του προγράμματος, σελιδοδείκτες της Νίκης για κάθε μαθητή και πέντε θεματικούς φακέλους με πληροφοριακό υλικό και προτεινόμενες δραστηριότητες για εικαστικά θέματα, ενδυμασία, μουσεία, αρχαιολογία, τέχνη και λογοτεχνία.


ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (2013-2014)

• Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τους δ/ντες της Α/θμιας και Δ/θμιας εκπαίδευσης και τους υπευθύνους σχολικών δραστηριοτήτων του Έβρου, με τους δ/ντες των σχολείων του Έβρου.

• Ακόμη, οργανώθηκαν δύο σεμινάρια βιωματικού χαρακτήρα με τους εκπαιδευτικούς των σχολείων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

• Την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου, στο Νομαρχείο στην Αλεξανδρούπολη παρουσιάστηκε στα ΜΜΕ η Μουσειοσκευή της Νίκης της Σαμοθράκης. Η μουσειοσκευή παρουσιάσθηκε από tτην Αντιπεριφερειάρχη Εβρου κ. Νικολάου και την ομάδα έργου που τη δημιούργησε και αποτελείται από τους κ. Νάγια Δαλακούρα (αρχαιολόγος-μουσειολόγος, ΙΘ' ΕΠΚΑ), κ. Σοφία Τσιροπούλου (Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνσης Δ/θμιας Εκπαίδευσης Έβρου), κ. Αλέκος Παλαβουζόπουλος (Υπεύθυνος Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνσης Π/θμιας Εκπαίδευσης Έβρου), κ. Στράτος Βραχιώλιας (Ψυχολόγος) και η κ. Ελένη Γκιοκτσέ (Προϊσταμένη Τμήματος Διά Βίου Μάθησης, Παιδείας και Απασχόλησης Π.Ε. Έβρου).

 

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Η ΝΙΚΗ ΠΑΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ»

• Οι δράσεις στην εκπαίδευση αναπτύχθηκαν σε όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους 2013-2014. Δήλωσαν συμμετοχή 26 Σχολεία Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης της Π.Ε. Έβρου, με 70 εκπαιδευτικούς και τις αντίστοιχες ομάδες μαθητών ο αριθμός των οποίων υπολογίζεται περίπου σε 2.000 μαθητές.

• Τα έργα των μαθητών δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο του κάθε Σχολείου, στις σχολικές εκδηλώσεις και παρουσιάσθηκαν από την ΠΑΜΘ _ Π.Ε. Έβρου στο τέλος της σχολικής χρονιάς σε 6 εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε Ορεστιάδα και Αλεξανδρούπολη. Επισυνάπτουμε το ενημερωτικό υλικό και τα ενημερωτικά δελτία των εκδηλώσεων.

Εκδηλώσεις Δ/θμιας Εκπαίδευσης: Στις 10 και 11 Μαΐου 2014 στην Αλεξανδρούπολη και στις 15 Μαΐου στην Ορεστιάδα οι μαθητές των Γυμνασίων και Λυκείων του Έβρου με λόγο, εικόνα, μουσική και χορό μετέφεραν γνώσεις, συναισθήματα, πληροφορίες και μας έδειξαν τη δική τους Νίκη όπως τη γνώρισαν μέσα από τις σχολικές δραστηριότητές τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε Δίγλωσσο οδηγό του αρχαιολογικού μουσείου της Σαμοθράκης (στην Ελληνική και Γερμανική γλώσσα), παρουσίαση «της θεάς Νίκης των Ελλήνων» και του ιερού νησιού της Σαμοθράκης στους Ιταλούς, Ισπανούς, Ρουμάνους, Τούρκους και Πολωνούς εταίρους σε πρόγραμμα Comenius, πρωτότυπο έργο του αγάλματος της Νίκης φτιαγμένο από ανακυκλώσιμα υλικά (βίδες, παξιμάδια κλπ), ντοκιμαντέρ αφιερωμένα στη Νίκη και τη Σαμοθράκη, ψηφιακές μελέτες και εργασίες, συνεντεύξεις καλλιτεχνών, το παιχνίδι «ΣΑΩΚΙΣ - Νίκης παίγνιον» σε επιτραπέζια μορφή αλλά και σε ψηφιακή, ζωγραφικά έργα, γλυπτά, κατασκευές, θεατρικά δρώμενα σε κείμενα που έγραψαν οι μαθητές, μελοποιημένους ύμνους, χορογραφίες, κοσμήματα και καθημερινά αντικείμενα κλπ.

Εκδηλώσεις Π/θμιας Εκπαίδευσης: Στις 29 Μαΐου 2014, στις 2 και 11 Ιουνίου 2014 σε Ορεστιάδα και Αλεξανδρούπολη μαθητές των δημοτικών Σχολείων και παιδιά νηπιαγωγείων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα εντυπωσίασαν με τις γνώσεις και τα έργα τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ψηφιακές προβολές για την ιστορία του αγάλματος και του νησιού, ποιήματα, επιστολές με τις οποίες έθεταν θέματα σχετικά με την αρχαιοκαπηλία και τη διεκδίκηση των πολιτιστικών θησαυρών, παραμύθια, ύμνους, θεατρικά δρώμενα και παραστάσεις, παιχνίδι γνώσεων, διαδικτυακή αφίσα -. διαδραστική βιβλιοθήκη, ατομικά και ομαδικά έργα ζωγραφικής και γλυπτικής, κατασκευές κλπ.

Επόμενες ενέργειες: Στις προτάσεις μας για τις επόμενες ενέργειες σχετικά με τη Μουσειοσκευή και το πρόγραμμα της Νίκης στα σχολεία είναι:

- Το πρόγραμμα που ξεκίνησε από τον Έβρο να επεκταθεί σε όλη την ΠΑΜΘ.

- Να διατεθούν Μουσειοσκευές σε Μουσεία όπως το Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής, το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης, το Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης, το Παιδικό Μουσείο Αθηνών κλπ.

- Να κατατεθούν στο Υπουργείο Παιδείας, στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, στο Υπουργείο Πολιτισμού κλπ. προκειμένου να εγκριθούν ως εκπαιδευτικό υλικό και να εφαρμοσθούν ευρύτερα στα Σχολεία της χώρας, στα Μουσεία και στις Εφορείες αρχαιοτήτων.

- να μεταφραστούν σε δύο τουλάχιστον γλώσσες (γαλλική και αγγλική) και να διατεθούν σε εκπαιδευτικά και πολιτιστικά ιδρύματα εκτός χώρας.

 

«Οι μαθητές ταξιδεύουν στο νησί της ΝΙΚΗΣ»:

Με αφορμή το πρόγραμμα στα Σχολεία συνεργασθήκαμε με την Εταιρία ΣΑΟΣ ώστε οι μαθητές να ταξιδεύουν στη Σαμοθράκη με οικονομικό εισιτήριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΑΟΣ μετακινήθηκαν 1900 μαθητές και 667 συνοδοί. Εξασφαλίσαμε τη μετακίνηση των μαθητών προς και από το νησί με αντίτιμο εισιτηρίου 5 ευρώ και τη μετακίνηση εκπαιδευτικών και γονιών με έκπτωση 50%. Ακόμη, συνεργασθήκαμε με το Δήμο Σαμοθράκης, ο οποίος ανέλαβε να μετακινεί τους μαθητές με τα λεωφορεία του Δήμου στον αρχαιολογικό χώρο. Η ανταπόκριση του Δήμου ήταν άμεση και αποτελεσματική. Οι επαγγελματίες της Σαμοθράκης προσέφεραν προσιτές τιμές τόσο για τη διαμονή όσο και για τη διατροφή των μαθητών. Αποτέλεσμα αυτών των συντονισμένων κινήσεων ήταν για πρώτη φορά να ταξιδέψουν στη Σαμοθράκη χιλιάδες μαθητές από όλο το νομό, σε μια περίοδο η οποία είναι νεκρή τουριστικά.


Έκθεση ζωγραφικής: «ΤΟ ΠΕΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ». (2014)

Φιλοξενεί ανάτυπα έργα της Μάρτας Τζοβαρίδου αφιερωμένα στη Νίκη της Σαμοθράκης. Εκτέθηκαν για πρώτη φορά στη Σαμοθράκη, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για τα 150 χρόνια από την ανεύρεση της ΝΙΚΗΣ. Η κ. Τζοβαρίδου τα παραχώρησε στην Π.Ε. Έβρου που τα αξιοποίησε σε μόνιμη έκθεση στο χώρο αφίξεων του Αεροδρομίου Δημόκριτος..


Τετραήμερο εκδηλώσεων στην Αλεξανδρούπολη.

Πραγματοποιήθηκαν στις 28, 29, 30 & 31 Μαρτίου 2014 στην Αλεξανδρούπολη και στη Σαμοθράκη «ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ» για τη Νίκη της Σαμοθράκης. Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώθηκαν από την Π.Α.Μ.Θ. - Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, την Επιτροπή Δράσεων για τη Νίκη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της ΙΘ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Οι εκδηλώσεις αποτελούν συνέχεια των δράσεων που πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 2013 στη Σαμοθράκη με αφορμή τη συμπλήρωση των 150 χρόνων από την ανεύρεση του αγάλματος της φτερωτής Νίκης.

Ημερίδα Πολιτισμού «Νίκη της Σαμοθράκης: Όταν η τέχνη συνομιλεί με το χρόνο». Η Ιστορικός Τέχνης, Μουσειολόγος κ. Κική Χριστοδούλου στην εισήγησή της «Προβάλλοντας τη φιγούρα της ΝΙΚΗΣ στον Χρόνο» ανέλυσε τις επιρροές της Νίκης στις μορφές τέχνης στην περίοδο πριν την ανεύρεση της και στο χρονικό διάστημα μετά την ανακάλυψή της έως και σήμερα. Ο ζωγράφος Κωστής Γεωργίου στην εισήγησή του «Η διαχρονικότητα της αλήθειας» μας ταξίδεψε μέσω της ΝΙΚΗΣ στην αναζήτηση της αλήθειας στην τέχνη και τη ζωή από την αρχαιότητα έως και σήμερα. Ο ζωγράφος Ιωάννης Μητράκας με την εισήγησή του «Σαμοθράκη Μυριαγαπημένη Ουρανόεσσα» αναφέρθηκε στην έκφραση του διαχρονικού πολιτισμού των Ελλήνων, στο αρχαίο, το βυζαντινό και το «νυν και αεί» του πολιτισμού όλου το γένους όπως το απεικόνισε στο έργο του «Βυζαντινή Ζωγραφική ΝΙΚΗ». Ο γλύπτης Παπαγιάννης Θεόδωρος στην εισήγησή του «Η Νίκη της Σαμοθράκης από την πλευρά ενός γλύπτη», μας οδήγησε σε μια «συνάντηση» ενός σύγχρονου γλύπτη με έναν αρχαίο δημιουργό, οι οποίοι συνομίλησαν για θέματα της τέχνης, του υλικού, των έξυπνων λύσεων και της τεχνικής στη δημιουργία ενός αγάλματος και περιέγραψε, τα συναισθήματα που δημιουργούνται στη θέαση του μνημείου. Στον ποιητικό επίλογο του κ. Παπαγιάννη συνέχεια έδωσε η ποιήτρια Έλσα Κορνέτη με το ποίημα της «Το δέρμα του αγάλματος» και το δοκίμιο «Η Νίκη των Ελλήνων ήταν η Ελευθερία τους». Η κ. Κορνέτη αναφέρθηκε στην ωραία, τη θαρραλέα, την τρομερή Νίκη της Σαμοθράκης που για να επιβεβαιωθεί χρειάζεται την βοήθειά μας, δηλαδή τίποτα άλλο παρά αυτό το επίμονο φωτεινό θαυμαστικό βλέμμα που τρέφεται και εκπέμπει αληθινό φως.

Στην Αρχαιολογική ημερίδα συμμετείχαν σημαντικοί Έλληνες εισηγητές και ξένοι επιστήμονες οι οποίοι παρουσίασαν ανακοινώσεις που σχετίζονται με τη Νίκη της Σαμοθράκης. O Ερευνητής του Τομέα Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητας του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Αθηνών κ. Π. Πασχίδης μίλησε για «Το διαφιλονικούμενο Αιγαίο και τη Νίκη της Σαμοθράκης», η Διευθύντρια των Ανασκαφών της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αθηνών στο Ιερό των Μεγάλων Θεών κ. B. Wescoat παρουσίασε την εισήγηση «The Nike's Place in the Sanctuary of the Great Gods- Η θέση της Νίκης στο ιερό των Μεγάλων Θεών», η Αρχαιολόγος, Δ/ντρια Ερευνών του Κέντρου Έρευνας της Αρχαιότητος της Ακαδημίας Αθηνών κ. Β. Μαχαίρα εισηγήθηκε το θέμα «Η Νίκη της Σαμοθράκης και οι Νίκες από τη Ρόδο: παρατηρήσεις σχετικά με την καταγωγή ενός μοναδικού μνημείου της ελληνιστικής πλαστικής στο Αιγαίο», Η Αρχαιολόγος της ΚΒ' Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων της Ρόδου κ. Κ. Μπαϊράμη μίλησε με θέμα «Η Νίκη της Σαμοθράκης και η γλυπτική της Ρόδου την Ελληνιστική Εποχή», η Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων της Ρόδου κ. Μ. Φιλήμονος – Τσοποτού αναφέρθηκε στις «Ροδιακές πρώρες λαρτίου λίθου και η Νίκη της Σαμοθράκης». Από το Μουσείο του Λούβρου ο Ερευνητής του Τμήματος Ελληνικών, Ετρουσκικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων κ. L. Laugier και οι συντηρητές πλαστικής κ. D. Ibled και κ. A. Liιgey που ασχολούνται με τη συντήρηση της Νίκης παρουσίασαν την εισήγηση «La Victoire de Samothrace : les restaurations du XIXe siecle et un point d'ιtape sur la restauration en cours.». O κ. Δ. Μάτσας από την ΙΘ' Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων συνέδεσε τις εργασίες της ημερίδας με αυτές της προηγούμενης ημερίδας που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι στη Σαμοθράκη και συντόνισε την ημερίδα.

• Την Κυριακή 30 Μαρτίου 2014, ο σκηνοθέτης Δήμος Αβδελιώδης παρουσίασε βιωματικό σεμινάριο θεατρικής παιδείας με τίτλο «Ο έλεγχος και ο τρόπος εκφοράς του λόγου ως ρυθμιστής της σημασίας και του νοήματος» που αφορά τη μέθοδό του πάνω στην απόδοση και την ερμηνεία ενός κειμένου, είτε θεατρικού είτε λογοτεχνικού, όταν αυτό πρόκειται να παρουσιαστεί δημόσια.

Οι μαθητές ανακρίνουν τους αρχαιολόγους: Μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αλεξανδρούπολης που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Η Νίκη πάει σχολείο» σε δύο συναντήσεις απηύθυναν ερωτήσεις στους αρχαιολόγους προκειμένου να ενημερωθούν πληρέστερα για το άγαλμα.

Προβολή του μαθητικού ντοκιμαντέρ «Με τα φτερά της Νίκης» των μαθητών του 3ου Γυμνασίου Αλεξανδρούπολης.

Οι μαθητές της Σαμοθράκης ανακρίνουν τους αρχαιολόγους: Τη Δευτέρα 31 Μαρτίου 2014, οι αρχαιολόγοι μετέβησαν στο νησί της Σαμοθράκης όπου είχαν την ευκαιρία να συναντηθούν με μαθητές που τους «ανέκριναν» και να επισκεφθούν το Ιερό των Μεγάλων Θεών.

 

Έκδοση πρακτικών

Θεωρούμε ότι θα είναι προσφορά για τον τόπο μας η συγκέντρωση σε έναν τόμο των 12 εισηγήσεων των δύο αρχαιολογικών ημερίδων και των 10 εισηγήσεων των αντίστοιχων ημερίδων πολιτισμού που πραγματοποιήθηκαν σε Σαμοθράκη και Αλεξανδρούπολη. Για να γίνει δυνατή η έκδοση, είμαστε σε επικοινωνία με τους εισηγητές των ημερίδων και περιμένουμε την αποστολή από όλους των εισηγήσεων και του φωτογραφικού υλικού.

 

Β. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Μαθητικός διαγωνισμός – Δράσεις στη Βουλή αφιερωμένες στη ΝΙΚΗ της Σαμοθράκης

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Ζωγραφικής με θέμα «Η Νίκη της Σαμοθράκης»

Πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Απευθύνονταν στους μαθητές και τις μαθήτριες της Στ' Τάξης Δημοτικού των σχολείων της χώρας και των ελληνικών σχολείων του εξωτερικού. Στόχος του Διαγωνισμού ήταν να εξοικειωθούν οι μαθητές με τη φτερωτή Νίκη ως έκθεμα, να συνειδητοποιήσουν τη σπουδαιότητά του αναθηματικού γλυπτού διαχρονικά και διαπολιτισμικά, να αναπτύξουν τις δημιουργικές τους ικανότητες παράγοντας και δημιουργώντας έργα εμπνευσμένα από το γλυπτό.

Σε κάθε Σχολείο Επιτροπή Εκπαιδευτικών, επέλεξε το καλύτερο έργο και το απέστειλε στην οικεία Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Π.Ε.) για να εκπροσωπήσει το σχολείο στον Διαγωνισμό. Στα μονοθέσια και διθέσια Δημοτικά σχολεία και στα Ελληνικά Δημοτικά Σχολεία του Εξωτερικού την επιλογή έκανε ο Προϊστάμενος της σχολικής μονάδας. Απονεμήθηκε από την ΠΕ Έβρου Έπαινος σε όλους τους μαθητές που τα έργα τους προκρίθηκαν για να εκπροσωπήσουν το σχολείο τους και στάλθηκε DVD για τον Έβρο. Καταγράψαμε περίπου 90 Σχολεία από την Ελλάδα, οι μαθητές των οποίων ζωγράφισαν ατομικά ή ομαδικά, τη Νίκη και 3 Σχολεία εκτός Ελλάδας (π.χ. Κογκό).

Σε κάθε Διεύθυνση Π.Ε. συστάθηκε τριμελής εθελοντική Επιτροπή που επίλεξε τρία έργα. Με ευθύνη των Διευθυντών Εκπαίδευσης, τα τρία έργα εστάλησαν στην οικεία Περιφερειακή Διεύθυνση Π/θμιας και Δ/θμιας Εκπαίδευσης. Με ευθύνη του Περιφερειακού Δ/ντή Εκπαίδευσης ορίσθηκε πενταμελής εθελοντική Επιτροπή, στην οποία μετείχαν Προϊστάμενοι Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Π.Ε./Σχολικοί Σύμβουλοι, κατά προτίμηση ειδικότητας ΠΕ08/Υπεύθυνοι Πολιτιστικών Θεμάτων ή Υπεύθυνοι Σχολικών Δραστηριοτήτων. Η επιτροπή επίλεξε τρία (3) έργα και τα απέστειλε στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Με ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας θα ορισθεί πενταμελής εθελοντική Επιτροπή, στην οποία μετέχουν εκπρόσωπος του Υπουργείου Παιδείας, εκπρόσωπος των εργαζομένων στη Βιβλιοθήκη της Ελληνικής Βουλής, εκπρόσωπος της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της ΠΑΜΘ και δύο εικαστικοί. Η επιτροπή θα επιλέξει τρία (3) έργα. Στους τρεις πρώτους μαθητές που θα διακριθούν θα δοθούν χρηματικά έπαθλα: 1ο βραβείο 150 ευρώ - 2ο βραβείο 100 ευρώ - 3ο βραβείο 50 ευρώ. Τα έργα στα οποία θα απονεμηθούν τα βραβεία και οι έπαινοι θα ανακοινωθούν επίσημα στην ιστοσελίδα της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου. Τα έργα που θα διακριθούν θα εκτεθούν σε αίθουσα που θα υποδείξει η Βουλή.

 

Αφιέρωμα στη ΝΙΚΗ της Σαμοθράκης, υπό την αιγίδα της Βουλής

Διαμορφώθηκε από την Οργανωτική Επιτροπή πρόταση για δράσεις εθνικής εμβέλειας σε συνεργασία με το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων. Σε δύο συναντήσεις στη Βουλή στις οποίες συμμετείχαν ο Γραμματέας της Βουλής, στελέχη από το Ίδρυμα της Βουλής και τη Βιβλιοθήκη της, εκπρόσωποι και συνεργάτες της Π.Ε. Έβρου, συναποφασίσθηκε οι δράσεις να πραγματοποιηθούν υπό την αιγίδα της Βουλής, σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής, στο τέλος του 2014 ή στις αρχές του 2015. Στη διάρκεια των συνάντησεων προτάθηκε οι δράσεις να μην περιοριστούν σε ένα χώρο αλλά να αναπτυχθούν δραστηριότητες παράλληλες σε διαφορετικούς χώρους όπως π.χ. στο Μετρό, στο παλιό Μουσείο της Ακρόπολης, σε Πινακοθήκες κλπ.

Άμεσα θα πραγματοποιηθεί μία Τρίτη συνάντηση με τα στελέχη της Βιβλιοθήκης για να ξεκινήσει η προετοιμασία των δράσεων. Προγραμματίζονται:

 

Ιστορική, αρχαιολογική Έκθεση με θέμα "Η ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ"

Θα γίνει σε χώρο που προτείνει η Βουλή. Η δική μας πρότασή μας είναι η έκθεση να είναι κινητή ώστε να μπορεί να παρουσιάζεται εντός και εκτός Ελλάδος σε μουσεία ή άλλου τύπου πολιτιστικές υποδομές και να αποτελεί τον πυρήνα γύρω από τον οποίο θα μπορούν να πραγματοποιούνται δράσεις και εκδηλώσεις.

Η έκθεση θα υποστηρίζεται από προβολές ταινιών, κείμενα, φωτογραφίες, οπτικοακουστικό υλικό, διαδραστικά μέσα και θα διαρθρώνεται μέσα από τις παρακάτω θεματικές ενότητες.

 Το ιστορικό περίγραμμα μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε η Νίκη της Σαμοθράκης

 Την αρχαιολογική και ιστορική σπουδαιότητα της Σαμοθράκης και του ιερού των μεγάλων θεών που την ανέδειξαν ως μείζον θρησκευτικό κέντρο της αρχαιότητας.

 Τον τρόπο κατασκευής του γλυπτικού συμπλέγματος, την τεχνική και την προέλευση των υλικών.

 Τον συμβολισμό που εμπεριέχει η μορφή της Νίκης ως ιδέα που απεικονίζεται σε άλλες νίκες οι οποίες βρέθηκαν στη Σαμοθράκη και αλλού.

 Τις φάσεις ανεύρεσης του αγάλματος και της βάσης του και την ιστορία ανάπλασης και έκθεσής του στο μουσείο του Λούβρου.

 Τη Νίκη της Σαμοθράκης ως πηγή επιρροής και έμπνευσης για όλες τις σύγχρονες μορφές τέχνης (εικαστικά, λογοτεχνία, φωτογραφία, κινηματογράφος)

Οι ενότητες εξειδικεύονται ως εξής:

1. (Α) ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ: Πλούτος- πλαίσιο κοινωνικό, οικονομικό, θρησκευτικό.

1. (Β) ΣΥΜΒΟΛΟ ΝΙΚΗ: Τι ήταν οι Νίκες / Τι εκπροσωπούσαν / Πότε κατασκευαζόντουσαν / Μύθος / Αναθήματα-αφιερώματα

1. (Γ) ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΝΙΚΗ

2) ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΙΚΗΣ ΣΤΗ ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ: Ανασκαφές, περιηγητές, εξερευνητές Ελλάδα-Σαμοθράκη / Νεοκλασσικισμός Ελλάδας / Ανακάλυψη Νίκης / Η σύγχρονη ιστορία της παλιάς Νίκης / Συντήρηση (στοιχεία, υλικό από Λούβρο) / (Φώτο, έγγραφα , τι;)

3) Η ΝΙΚΗ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ: Σε τέχνη –πολιτισμό κ.λ.π. / Εικόνες – Βυζάντιο

4) ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΣΗΜΕΡΑ: Υλικό για την προβολή του νησιού

5) Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Πολυμορφικό / διαδραστικό υλικό π.χ. βίντεο, προβολή, οθόνη , προβολή θεματική, Αντικείμενα κ.λ.π.

Πηγές για τη στήριξη και τεκμηρίωση της έκθεσης μπορούν να αποτελέσουν τα αρχεία του ΥΠΠΟ, της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής, των μεγάλων μουσείων της Ελλάδας, του μουσείου του Λούβρου, της ΙΘ' εφορίας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων κλπ.


• Εικαστική Έκθεση με έργα Ελλήνων ζωγράφων

Για να καταδειχθεί η επιρροή που άσκησε η Νίκη της Σαμοθράκης σε όλες τις σύγχρονες μορφές τέχνης και κυρίως στις εικαστικές προτάθηκε η διοργάνωση έκθεσης έργων ζωγραφικής και γλυπτικής με θέμα της Νίκη της Σαμοθράκης. Έργα τους θα εκθέσουν δέκα αναγνωρισμένοι Έλληνες εικαστικοί, 5 εικαστικοί της νεώτερης γενιάς και πέντε ξένοι διεθνώς αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες. Οι δημιουργοί θα έχουν ήδη ασχοληθεί με το συγκεκριμένο θέμα ή θα δημιουργήσουν νέα έργα για τις ανάγκες της έκθεσης. Υπάρχει πρόταση να βρεθούν χορηγοί που θα χρηματοδοτήσουν τους καλλιτέχνες και τα έργα, μετά την έκθεση, είτε θα μείνουν στην ιδιοκτησία των χορηγών είτε θα παραχωρηθούν για πώληση ώστε τα έσοδα να διατεθούν σε ίδρυμα ή οργανισμό κοινής ωφέλειας. Είμαστε σε συνεργασία Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων της Αθήνας ώστε ο χώρος που θα φιλοξενήσει την εικαστική έκθεση να είναι το παλιό Μουσείο της Ακρόπολης. Πιστεύουμε ότι αυτός ο εμβληματικός χώρος πολιτισμού αποτελεί το πιο ενδεδειγμένο περιβάλλον για τη φιλοξενία έργων εμπνευσμένων από τη Νίκη που αποδεικνύουν την επιρροή της στις τέχνες από την αρχαιότητα έως σήμερα.


• Έκθεση με έργα μαθητών που συμμετείχαν στον πανελλήνιο μαθητικό διαγωνισμό

Έχει αποφασισθεί να εκτεθούν τα 40 έργα μαθητών που συμμετέχουν στην τελική φάση του πανελλήνιου μαθητικού διαγωνισμού. Ι χώρος στον οποίο θα γίνει η έκθαση δεν έχει ορισθεί ακόμη.

 

Γ. ΕΚΤΟΣ ΧΩΡΑΣ

• Η Νίκη ταξιδεύει στον κόσμο

- Στόχος είναι η έκθεση της Βουλής και οι παράλληλες δράσεις να μεταφερθούν καταρχήν στο Παρίσι αλλά και σε άλλες πόλεις εκτός Ελλάδας.

 

Η Αντιπεριφερειάρχης Έβρου

Γεωργία Νικολάου – Μαυρανεζούλη